GHB: Gençler İçin Tehlikeli Bir Uyuşturucu

Milliyet’in önceki gün “Tehlikenin Adı: GHB” başlığıyla yaptığı haberde, eğlence mekanlarında içeceklere fark edilmeden karıştırılan Gamma-Hidroksi Bütirat (GHB) maddesinin gençler için tehlike oluşturduğu vurgulandı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Avrupa Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi (EMCDDA) ve ABD Sağlık Kurumu (SAMHSA) verilerine göre, GHB küresel bir halk sağlığı riski haline gelmiştir.

Avrupa’da Durum

DSÖ ve EMCDDA verilerine göre, Avrupa genelinde GHB kullanımı nadirdir. Norveç’te 2018’de 1664 yaş arasındaki nüfusta kullanım oranı yüzde 0.3 iken, Polonya’da aynı yaş aralığında yüzde 0.1 olarak tahmin edilmektedir. Acil servislerde GHB ve GBL kaynaklı vakaların payı küçük olsa da şehirler arasında farklılık göstermektedir.

ABD’de Durum

ABD Sağlık Kurumu SAMHSA’nın 2022 Ulusal Uyuşturucu Kullanım Araştırması’na göre, 12 yaş üstü nüfusun yaklaşık yüzde 0.1’i (yaklaşık 211 bin kişi) son bir yılda GHB kullanmıştır. GHB’nin cinsel saldırı amaçlı kullanımı tespit edilmesi zordur. Analitik sınırlılıklar nedeniyle gerçek oranların daha yüksek olabileceği düşünülmektedir.

Genç Erkekler Risk Altında

GHB/GBL aşırı doz vakalarında, Avrupa acil servis verilerine göre hastaların çoğu genç erkeklerden oluşmaktadır. Yaş aralığı genellikle 20’li yaşların sonu ile 30’lu yaşların başı arasındadır. Kullanım bağlamı genellikle kulüp, bar ve gece hayatı ile ilişkilidir.

Ülkelerin Aldığı Önlemler

Avrupa’da EMCDDA, Euro-DEN Plus ağı ile GHB/GBL toksisitesi verilerini toplamaktadır. Birleşik Krallık’ta GHB ve benzer maddeler “Class B” olarak sınıflandırılmıştır. ABD’de GHB federal düzeyde Schedule I’de yer alırken, Kanada’da Controlled Drugs and Substances Act (CDSA) kapsamında Schedule I maddesidir.

GHB Hakkında Bilinmesi Gerekenler

GHB’nin merkezi sinir sistemi üzerinde baskılayıcı etkisi bulunmaktadır. Renksiz, kokusuz ve tatsız olması nedeniyle içeceklere karıştırılması kolaydır. Bu nedenle, özellikle bar ve gece kulüplerinde cinsel saldırı amaçlı kullanımı tehlikelidir.